Impressie van dag 8 van Festival Oude Muziek Utrecht 2025
UTRECHT, Domkerk en TivoliVredenburg (grote zaal), Pieterskerk. Uitvoerenden: Huelgas Ensemble en Ars Antiqua Austria & St. Florianer Sängerknaben. Programma’s: Het Koorboek van Margaretha van Oostenrijk VII en Grootse Oostenrijkse barok
Sinds mijn eerste bezoek aan deze editie van het Festival Oude Muziek Utrecht was al bijna weer een week verlopen. In de tussentijd waren er vijf concerten gepasseerd met als thema Het Koorboek van Margaretha van Oostenrijk: uitvoeringen door Dionysos Now! (zondag), Cantoría (maandag), Ratas del Viejo Mundo (dinsdag), Cappella Pratensis (woensdag) en Cappella Mariana (donderdag). Op dag acht van het festival wijdde het vermaarde Huelgas Ensemble zich voor de zevende maal deze tiendaagse aan dit koorboek. Uitvoeringen van het Huelgas Ensemble staan al vele jaren garant voor de hoogst haalbare vocale kwaliteit: dynamische nuancering, articulatie, klankkleurmenging en inzetgelijkheid zijn nergens in het geding. Een groot compliment aan de man die dit ensemble in 1971 oprichtte: Paul van Nevel. De man hoopt komende februari zijn 80ste verjaardag te mogen vieren en er wordt gefluisterd, dat hij dan het stokje doorgeeft aan een jongere collega en dit gaf dit concert en extra laag: “wij waren er nog bij”.
Van de componisten wier missen werden uitgevoerd, had ik eerlijk gezegd nog nooit gehoord: de vijftiende eeuwers Matthaeus Pipelare en Franchinus Gaffurius, maar dat maakte het luistergenot er zeker niet minder op. Een ongekende klankschoonheid vulde de grote ruimte van de Domkerk dankzij “the grand old man” en zijn in totaal elf vocalisten (ik kon ze niet allemaal optisch waarnemen, maar dat lag misschien aan de grote afstand).
Waar je ook zit in de grote zaal van TivoliVredenburg: dit optische probleem dient zich hier echter nooit aan. Dat kon ik bij het avondconcert vaststellen, dat werd gegeven door Ars Antiqua Austria & St. Florianer Sängerknaben. Geleid door de flamboyante dirigent Gunar Letzbor, die nog even zijn best deed in het Engels toelichting te geven, maar beter te volgen was toen hij Duits sprak. Hoewel… het publiek bleek deze taal minder machtig te zijn óf was tegen vrede, want zijn oproep bij het Dona nobis Pacem te gaan staan, kreeg slechts mondjesmaat gevolg (mijn buurman en ik gingen wél staan… sorry voor de zittenblijvers achter ons!) Al vanaf het eerste trompetgeschal (indertijd klinkend bij het binnenschrijden van de aartsbisschop) werd het publiek ondergedompeld in een weldadig klankenbad: prachtige muziek, van de minder bekende Benedict Anton Aufschnaiter en de veel bekendere Heinrich Ignaz Franz (von) Biber(n). Deze man werd geboren in het huidige Tsjechië, maar overleed in Salzburg, dus toch wel heel Oostenrijks. Een heldenrol bleek weggelegd door de wonderschoon ijle jongensstemmen van St. Florian en natuurlijk de solostem in de Missa Laetemurine van Aufschnaiter. Verder stonden er maar liefst drie orgels op het podium opgesteld, twee zink-spelers, vier trompettisten, drie trombonisten, vier luitisten, de nodige strijkers en pauken. De tweeëndertigstemmige Vesperae van Biber kende een dubbelkorige opstelling, met minder frequente solistische bijdragen van de knapen. Heel irritant vond ik overigens het “mee-dirigeren” van een van de tenoren: daarvoor wordt Letzbor toch betaald? Verder niets dan lof voor de volwassen vocalisten, die prachtig mengden met de jongensstemmen.
Geschreven door: Koen Edeling
Foto's van: Modestas Endriuška en Foppe Schut
Gezien op: 5 september 2025