UTRECHT, TivoliVredenburg, zaterdag 6 september 2025. Uitvoerenden: A Nocte Temporis | Reinoud Van Mechelen. Programma’s: Morgen, Middag, Avond en Nacht
Het Festival Oude Muziek (FOMU) bood tijdens het laatste weekend over de zaterdag verspreid ‘Vier ontmoetingen met Telemann en Rameau’. In de Grote Zaal van TivoiliVredenburg en live te volgen via Early Music Television (EMTV), wat ondergetekende deed.
De uitvoerenden waren het in 2016 door Van Mechelen (tenor en dirigent) samen met traverso-bespeelster Anna Besson opgerichte ensemble A Nocte Temporis met vier solisten: Anne Sophie Petit, Emilie Renard, Damien Pass en Van Mechelen zelf. Hij zong de tenorpartijen met zijn lichte, heldere en iets metalig klinkende stem. De koorpartijen werden door de solisten gezamenlijk gezongen. Solisten die goed op elkaar waren afgestemd, al kon het mijns inziens voor barokmuziek wat te grote vibrato bij alle vier mij niet helemaal bekoren.
Bijzonder was de medewerking van de Oekraïense zandkunstenares Natalia Moro. Zij strooide, links op het podium staand (de vakken erachter waren leeg gehouden), weldoordacht zand op een van de achterkant belichte glasplaat. Zand dat ze in de meeste gevallen met de hand vormde tot figuren. Die animaties werden boven de musici geprojecteerd. De op den duur soms wat eenvormige wereld die zij creëerde was die van Elyseese velden, tempels en ruïnes, herders en herderinnen. Alles bij elkaar voegde dit nog een dimensie toe aan het thema van FOMU 2025: Museumkunst?
Op elk concert stond een cantate uit Die Tageszeiten van Georg Ph. Telemann centraal, aangevuld of voorafgegaan door aria’s van Jean-Ph. Rameau.
Morgen
Het is de trompet (Julian Zimmermann) die ons wakker schudde: Der Morgen kommt uit Die Tageszeiten (Telemann) en: Adoration du soleil uit Les Indes galantes (Rameau). Hier verving de zandkunst - althans wat Rameau betreft - de dans die bij zijn muziek hoort. Veel werd door Moro symmetrisch vormgegeven, waarbij Telemann zowel qua zandkunst als muziek naadloos overging in die van Rameau. Om de zon dansten 6 getekende danseressen, als waren zij de baadsters in de idyllische omgeving van Paul Cézanne, een doek dat al even symmetrisch is opgebouwd. De morgen kwam wat langzaam op gang. Was zelfs ietwat aan de saaie kant.
Middag
In het middagconcert zat gelukkig wat meer pit. Met name in de orkestrale stukken van Rameau: de ouverture Bois Chéri des amours uit Les Fêtes d’Hébé en de Gavotte pour les Heures et les Zéphirs (uit Les Boréades). Mooi was de articulatie van de twee piccolo’s in laatstgenoemde gavotte.
Avond
In de solocantate Der Abend uit Telemanns Die Tageszeiten klonken zowel tenor Van Mechelen als het orkest (strijkers, 2 traverso’s en basso continuo) op hun best. Ingetogen, verfijnd, met een bescheiden(er) vibrato en alert op elkaar reagerend. ‘Ssst’ maande een vingertje op de mond van een Mucha-achtige vrouwfiguur van zandkunstenares Moro.
In een aria van Rameau uit diens Dardanus kregen we ook een betere kijk op de verrichtingen van de Frans-Australische bas Damien Pass. Hij zong deze aria niet ingetogen, maar pakte eerder dramatisch uit wat dan wel weer voor afwisseling zorgde.
Het publiek wist deze drie kwartier duidelijk en terecht zeer te waarderen.
Nacht
Wat een groot componist Telemann was, bleek meteen uit de eerste aria O Nacht! Und du geweihte Stille uit Die Tageszeiten, wederom gezongen door Damien Pass. Met nu als centrale instrumenten viola da gamba (Ronan Kernoa) en fagot (Lisa Goldberg). Mooi waren de tekstuele accenten die Pass aanbracht.
Dat ook Rameau er mocht zijn, bleek nogmaals uit de tweede helft van het laatste van de vier concerten dat werd besloten met de bekende Chaconne uit Castor et Pollux. Beide componisten werden door Natalia Moro treffend en in stijl in beeld gebracht. Vier originele ontmoetingen – niet alleen met Telemann en Rameau, maar ook tussen muziek en zandkunst.
Geschreven door: Els van Swol
Foto's van: Marieke Wijntjes
Gehoord op: 6 september 2025