ENSCHEDE, Jazzpodium De Tor, vrijdagavond. Utrecht Jazz Archipel & Henk Kraaijeveld. Bezetting: Henk Kraaijeveld (zang, componist, dichter), Dion Nijland (contrabas, componist), Mees Siderius (drums, componist), Lida Brouskari (piano, componist), Ad Colen (sopraan- & tenorsax, componist), Jessie Brevé (basklarinet, altsax, componist), Kees Adolfsen (trombone, dichter, componist) en Gerben Klein Willink (trompet, componist). Programma: Urban Mosaic

Een verre van alledaags concert op Jazzpodium de Tor had een minder dan gemiddeld aantal bezoekers getrokken. De liefhebbers van poëzie en jazz kwamen echter ruimschoots aan hun trekken. Jazzhaters hadden zelfs het eerste deel van het concert kunnen volgen, want louter poëzie (weliswaar met piano- en contrabasimprovisatie) vormde de inleiding, door voormalig Enschedees stadsdichter Regine Hilhorst en de huidige functionaris Vera Boertien, met elk een drietal gedichten. Alvorens de eerste “Archipel”-noot klonk was het ook nog de beurt aan Lucas Kloosterboer, die het publiek zelfs nog even herinnerde aan de klankwoorden van Paul van Ostaijen.

Het liep al tegen kwart voor tien, eer de -maar liefst- zeven instrumentalisten van Utrecht Jazz Archipel en zanger Henk Kraaijeveld aan hun programma konden beginnen, getiteld: Urban Mosaic. Letterlijk een mozaïek van jazz-improvisatie en gezongen (soms parlando) gedichten van dichters, waarvan een groot deel ook meespeelde en het desbetreffende stuk op noten had gezet. Henk Kraaijeveld is geen onbekende bij het Tor-publiek: zijn veelzijdigheid hadden we al genoten met zijn kwartet in 2023, daarvóór als gastsolist met Jazzkoor Enschede, maar ook al in 2019 en 2018. Jammer dat dit podium geen mogelijkheid bood voor het lichtontwerp, noch animatie, maar ter compensatie had de zanger zich in een opvallend groen kostuum gehuld en dat was ook een parel voor het oog. Wat deze man met zijn stem kan, verbaast mij elke keer. Als ik een poging zou doen om de keelklanken van een compositie als Computer says no te produceren, had ik het beslist met een wekenlange schorheid moeten bekopen, maar Kraaijeveld dééd het gewoon en draaide zijn hand niet om voor een zoetgevooisde ballade of een spetterende scat.

Louter lof voor de zevenkoppige Archipel, met hout- en koperblazers en de ritmesectie, bestaande uit piano, contrabas en drums. Niet zelden werd de grens van de atonaliteit bereikt of zelfs overschreden, maar deze chaos paste perfect bij de teksten over het wel en wee in een stad, die Utrecht of Enschede kon zijn. Persoonlijk geniet ik van het ebbenhouten geluid van een basklarinet, hier bespeeld door Jessie Brevé, die ook een compositie had aangeleverd: In de zomer zonk ik weg, op tekst van Anne Broeksma. Een van de vele gedichten, die thuis nog eens na te lezen zijn in de “mozaïek- dichtbundel”, waarvan echter helaas te weinig exemplaren beschikbaar waren gesteld, ik had er gelukkig wél eentje bemachtigd!

Geschreven door: Koen Edeling
Foto's van: Koen Edeling en Jan Geelen
Gehoord op: 30 januari 2026