ALMELO, Grote Kerk, vrijdagavond. Uitvoering van de Johannes Passion van J.S. Bach door Toonkunst Almelo (o.l.v. Arno Vree), m.m.v. Falco van Loon (tenor, evangelist), Joep van Geffen (bas, Christus), Tineke Roseboom (sopraan), Daniël Elgersma (altus), Edward Ross (tenor), Jitze van der Land (bariton), Henk Linker (kistorgel) en Nationaal Symfonisch Kamerorkest NASKA
Deze uitvoering van Bachs Johannespassion was anders dan anders. Zo mocht het publiek meezingen met de sopraanmelodie van twee koralen (dit werd voor aanvang nog even ingestudeerd door dirigent Arno Vree). Ook leken de fermates (langer aanhouden van tonen) geheel verdwenen te zijn. Helaas was er geknipt in het openingskoor en in de tenoraria Erwäge. Wat mij echter het meest opviel was het feit dat sommige koralen twee “gezichten” kende. De eerste strofe van Wer hat dich so geschlagen had een totaal ander karakter dan de tweede. Ook het koraal In meines Herzens Grunde kende een welluidend eerste gedeelte -zoals de meeste koralen: daarmee maakte Toonkunst een diepe indruk- terwijl het tweede gedeelte veel ingetogener klonk. Weliswaar werd de pauze zeven (!) minuten verschoven na de aanvang van deel twee, maar de splitsing werd wel degelijk muzikaal vormgegeven, door het eerste vers van Ach großer König te zingen, daarna Henk Linker op zijn kistorgel een variatie op de baslijn te laten spelen, om vervolgens het tweede vers (gezongen) te laten horen. Heel inventief bedacht!
Naast deze variaties op het bekende thema was er ook vooral te genieten van een hoog artistiek niveau. Dit gold voor het koor, dat zich zelfs door de lastigste fuga’s heen worstelde, maar ook zeker voor het orkest NASKA, met heldenrollen voor de hobo-, viool- en continuo-begeleidingen bij de solisten en voor de solisten zélf. De Christuspartij was in zeer goede handen van een stem die in mijn voorstelling ideaal bij deze partij past: een volle, warme stem als die van Joep van Geffen. Wij kennen hem nog van eerdere concerten in 2020 en 2019 (ook een Johannes, maar toen als ariasolist). Ook de stem van sopraan Tineke Roseboom is niet onbekend in Almelo: zij liet haar heldere stemgeluid en open mimiek hier al eerder horen en zien in 2021. Tenor Edward Ross was nieuw voor mij en legde een indrukwekkende stem aan de dag, met passende dramatiek. In de aria Von den Strikken meiner Sünden van de altus (mannelijke alt) Daniël Elgersma miste ik de inleving in de tekst, maar dit maakte hij ruimschoots goed in Es ist vollbracht: hier ging zijn klank door merg en been. De stem van bariton Jitze van der Land vond ik soms wat kelig overkomen, maar de arioso Betrachte, meine Seel was juist erg mooi, met een kernachtige klank.
Van de solisten was echter mijn grote held de evangelist Falco van Loon. Deze man had alle aandacht voor tekstexpressie, hij vertelde het verhaal aan zijn luisteraars, waarbij nagenoeg elk gezongen woord een eigen passende lading kreeg. Het was een genot om deze man aan het werk te zien (én te horen). Het hoogtepunt der hoogtepunten blijft voor mij het véél bitterder wenen van Petrus dan in de Matthäus Passion (…und weinete bitterlich)
Geschreven door: Koen Edeling
Foto's van: Koen Edeling
Gehoord op: 20 maart 2026
